საერთაშორისო დაცვა საქართველოში: თავშესაფრის მოთხოვნა და გასაჩივრება
მოკლე პასუხი: საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნა შეუძლია წარადგინოს უცხოელმა ან მოქალაქეობის არმქონე პირმა, რომელსაც წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნებისას დევნა ან სერიოზული ზიანი ემუქრება. მოთხოვნას შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიგრაციის დეპარტამენტი განიხილავს, ხოლო უარის შემთხვევაში გადაწყვეტილების გასაჩივრება შესაძლებელია სასამართლოში, კანონით დადგენილი ვადების დაცვით.
საქართველოში უცხოელს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს შეუძლია მოითხოვოს საერთაშორისო დაცვა, თუ წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების შემთხვევაში ემუქრება დევნა, წამება, არაადამიანური მოპყრობა, სიცოცხლის ან თავისუფლების საფრთხე ან სხვა სერიოზული ზიანი.
საფრთხე შეიძლება უკავშირდებოდეს პოლიტიკურ შეხედულებებს, რელიგიას, ეროვნებას, გარკვეული სოციალური ჯგუფისადმი კუთვნილებას, შეიარაღებულ კონფლიქტს ან სხვა გარემოებებს.
საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნისა და გასაჩივრების წესს არეგულირებს „საერთაშორისო დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი (ახალი კანონი მიღებულია 2025 წლის 26 ივნისს), ამიტომ ძველ ინფორმაციაზე დაყრდნობა სარისკოა. კანონმდებლობა ითვალისწინებს დაცვის რამდენიმე ფორმას, მათ შორის ლტოლვილის სტატუსს და დამატებით დაცვას; კონკრეტული ტერმინოლოგია და პირობები მოქმედი რედაქციით უნდა გადამოწმდეს.
როგორ უნდა მოითხოვოთ საერთაშორისო დაცვა?
საერთაშორისო დაცვის საკითხებს საქართველოში განიხილავს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიგრაციის დეპარტამენტი. მოთხოვნის წარდგენის წესი დამოკიდებულია პირის მდგომარეობასა და კონკრეტულ გარემოებებზე; კანონით გათვალისწინებულია სპეციალური შემთხვევებიც, მათ შორის საზღვარზე ან პენიტენციურ დაწესებულებაში ყოფნისას.
თავშესაფრის მოთხოვნისას მნიშვნელოვანია, მკაფიოდ განმარტოთ:
- რატომ გეშინიათ წარმოშობის ქვეყანაში დაბრუნების;
- ვისგან ან რისგან გემუქრებათ საფრთხე;
- რატომ ვერ იღებთ საკუთარი სახელმწიფოსგან დაცვას;
- რა შეიძლება მოხდეს დაბრუნების შემთხვევაში;
- გაქვთ თუ არა შესაბამისი დოკუმენტები ან სხვა მტკიცებულებები.
მტკიცებულებების არარსებობა ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ მოთხოვნა ვერ დაკმაყოფილდება. მნიშვნელოვანია საქმის გარემოებების თანმიმდევრული და სრულყოფილი ახსნა.
რა ხდება საერთაშორისო დაცვაზე უარის შემთხვევაში?
თუ პირს უარი ეთქვა საერთაშორისო დაცვის მინიჭებაზე, გადაწყვეტილების გასაჩივრება შესაძლებელია სასამართლოში (თბილისის საქალაქო სასამართლო), კანონით დადგენილი წესით. ასეთ დროს მნიშვნელოვანია შეფასდეს, სწორად იქნა თუ არა შესწავლილი საფრთხეები, დაცული იყო თუ არა პროცედურული უფლებები და რამდენად შეესაბამება გადაწყვეტილება არგაძევების პრინციპს.
საჩივრის წარდგენის ვადები და სასამართლო განხილვის წესი კონკრეტული გადაწყვეტილებისა და მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით უნდა გადამოწმდეს. ამიტომ სამართლებრივი დახმარების დროულად მიღებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს.
ხშირად დასმული კითხვები
როგორ ითვლება საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნა წარდგენილად?
კანონის განმარტებით, მოთხოვნად ითვლება საქართველოს ტერიტორიაზე ყოფნისას მიგრაციის დეპარტამენტში საერთაშორისო დაცვის მიღების ნების პირდაპირ ან არაპირდაპირ, ზეპირად ან წერილობით გამოხატვა (კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა).
რა უნდა გავაკეთო, თუ უარი მივიღე?
დაუყოვნებლივ გადაამოწმეთ გადაწყვეტილების ჩაბარების თარიღი და საჩივრის ვადა. ვადის გაშვებამ შეიძლება უფლების დაცვა გაართულოს, ამიტომ რეკომენდებულია დროულად მიმართოთ იურისტს.
აუცილებელია თუ არა მტკიცებულებების წარდგენა?
მტკიცებულებების არარსებობა მოთხოვნას ავტომატურად არ ანადგურებს, თუმცა მათი წარდგენა და გარემოებების თანმიმდევრული ახსნა მნიშვნელოვნად აძლიერებს პოზიციას.
სად უნდა მიმართოთ?
საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიგრაციის დეპარტამენტი
მისამართი: ქ. თბილისი, გახოკიძის ქ. №16
როგორ დაგეხმარებათ SB Legal Solution?
საერთაშორისო დაცვის საქმეებში მნიშვნელოვანია, ფაქტები და მტკიცებულებები სწორად იყოს წარმოდგენილი, ხოლო სამართლებრივი პოზიცია დასაბუთებული.
SB Legal Solution გთავაზობთ იურიდიულ კონსულტაციას საერთაშორისო დაცვის საკითხებზე, საქმის გარემოებების შეფასებასა და შესაბამისი სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებაში დახმარებას.
თუ საქართველოში საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნა გსურთ ან უკვე მიიღეთ უარყოფითი გადაწყვეტილება, დაგვიკავშირდით თქვენი მდგომარეობის ინდივიდუალური შეფასებისთვის.
სტატია ზოგადი საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ იურიდიულ კონსულტაციას. კანონმდებლობა, ტარიფები და პროცედურები შეიძლება შეიცვალოს; გადაწყვეტილების მიღებამდე გადაამოწმეთ მოქმედი მოთხოვნები.