ნასყიდობის ხელშეკრულება: ნიმუში და რას მივაქციოთ ყურადღება
ნასყიდობის ხელშეკრულება ქონების ყიდვა-გაყიდვის სამართლებრივი საფუძველია — ბინიდან და ავტომობილიდან დაწყებული, აღჭურვილობითა და სხვა ნივთებით დამთავრებული. სწორად შედგენილი ხელშეკრულება ორივე მხარეს იცავს და დავის შემთხვევაში მნიშვნელოვან მტკიცებულებად შეიძლება იქცეს. ამ გზამკვლევში ნახავთ ხელშეკრულების ნიმუშს და განმარტებას, რა უნდა მოიცავდეს იგი.
რა არის ნასყიდობის ხელშეკრულება?
ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი კისრულობს ვალდებულებას, გადასცეს მყიდველს ნივთზე საკუთრება, ხოლო მყიდველი კისრულობს ვალდებულებას, გადაიხადოს შეთანხმებული ფასი.
ეს არის ორმხრივი და სასყიდლიანი გარიგება, რომელსაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი აწესრიგებს. ხელშეკრულების საგანი შეიძლება იყოს როგორც მოძრავი ნივთი (მაგალითად, ავტომობილი, აღჭურვილობა ან საქონელი), ისე უძრავი ნივთი (მაგალითად, ბინა, სახლი ან მიწის ნაკვეთი).
როდის არის საჭირო წერილობითი ან სანოტარო ფორმა?
მოძრავი ნივთი
ზოგადი წესით, კანონი მოძრავ ნივთზე წერილობით ხელშეკრულებას არ მოითხოვს. თუმცა წერილობითი ხელშეკრულება მაინც მნიშვნელოვანია, რადგან დავის შემთხვევაში ზეპირი შეთანხმების დამტკიცება შეიძლება რთული იყოს.
ავტომობილის ან სხვა რეგისტრირებადი ქონების შეძენისას ასევე გასათვალისწინებელია რეგისტრაციის მოქმედი მოთხოვნები.
უძრავი ნივთი
უძრავ ნივთზე ნასყიდობის ხელშეკრულება წერილობითი ფორმით უნდა დაიდოს. საკუთრება წარმოიშობა მხოლოდ საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შემდეგ.
ხელშეკრულება, როგორც წესი, შეიძლება დამოწმდეს ნოტარიულად ან გაფორმდეს უშუალოდ საჯარო რეესტრში. მაღალი ღირებულების გარიგებებისთვის სათანადოდ შედგენილ წერილობით ხელშეკრულებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს.
რა უნდა მოიცავდეს ხელშეკრულება?
სწორად შედგენილმა ხელშეკრულებამ მკაფიოდ უნდა უპასუხოს ოთხ მთავარ კითხვას: ვინ, რას, რა ფასად და რა პირობებით.
ძირითადი დებულებებია:
- მხარეები: გამყიდველისა და მყიდველის სრული მონაცემები, მათ შორის სახელი და გვარი, პირადი ნომერი, მისამართი და საკონტაქტო ინფორმაცია;
- ქონების ზუსტი აღწერა: უძრავი ნივთისთვის — საკადასტრო კოდი, მისამართი და ფართობი; მოძრავი ნივთისთვის — მარკა, მოდელი, სერიული ნომერი, სარეგისტრაციო ნომერი ან სხვა საიდენტიფიკაციო მონაცემები;
- ფასი და გადახდის პირობები: ნასყიდობის ფასი, ვალუტა, გადახდის ვადა და წესი;
- გადაცემის თარიღი და პირობები;
- საკუთრების გადასვლა: როდის გადადის საკუთრება გამყიდველიდან მყიდველზე;
- განცხადებები და გარანტიები: დადასტურება, რომ ქონება თავისუფალია ყადაღისგან, იპოთეკისა და მესამე პირთა უფლებებისგან;
- პასუხისმგებლობა: პირგასამტეხლო ან ხელშეკრულების დარღვევის სხვა შედეგები;
- დავების გადაწყვეტა: დავების გადაწყვეტის წესი;
- ხელმოწერები: ორივე მხარის ხელმოწერა.
ნასყიდობის ხელშეკრულების ნიმუში
ქვემოთ მოცემულია გამარტივებული ნიმუში, რომელიც გარიგების კონკრეტულ გარემოებებს უნდა მოერგოს. უძრავ ნივთთან ან მაღალი ღირებულების ქონებასთან დაკავშირებული გარიგებებისას მიზანშეწონილია, ხელშეკრულება იურისტმა გადახედოს.
ნასყიდობის ხელშეკრულება № ___
ქ. თბილისი, „___“ ______________ 20__ წ.
1. მხარეები
გამყიდველი: ______________________________
პირადი ნომერი: __________________________
მისამართი: _______________________________
მყიდველი: _______________________________
პირადი ნომერი: __________________________
მისამართი: _______________________________
2. ხელშეკრულების საგანი
გამყიდველი გადასცემს საკუთრებაში, ხოლო მყიდველი იღებს შემდეგ ქონებას:
_______________________________________________
ქონების ზუსტი აღწერა, საკადასტრო კოდი, სარეგისტრაციო ნომერი ან სხვა საიდენტიფიკაციო მონაცემები:
_______________________________________________
3. ნასყიდობის ფასი და გადახდა
ნასყიდობის ფასი შეადგენს ______________ (______________________) ლარს.
ნასყიდობის ფასი გადაიხდება ______________________ (ერთიანად / ნაწილ-ნაწილ) „___“ ______________ 20__ წლამდე.
გადახდა განხორციელდება ______________________ (ნაღდი ანგარიშსწორებით / საბანკო გადარიცხვით).
4. ქონების გადაცემა
ქონება მყიდველს გადაეცემა „___“ ______________ 20__ წელს, მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე.
5. საკუთრების გადასვლა
ქონებაზე საკუთრება მყიდველზე გადადის:
_______________________________________________
(მაგალითად, ნასყიდობის ფასის სრულად გადახდისას / საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისას).
6. განცხადებები და გარანტიები
გამყიდველი ადასტურებს, რომ:
- იგი ქონების კანონიერი მესაკუთრეა;
- ქონება თავისუფალია ყადაღისა და იპოთეკისგან;
- ქონებაზე არ ვრცელდება მესამე პირთა უფლებები, თუ ამ ხელშეკრულებით პირდაპირ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;
- არ არსებობს გაუმჟღავნებელი სამართლებრივი შეზღუდვა, რომელიც ხელს უშლის საკუთრების გადაცემას.
7. პასუხისმგებლობა
ამ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში დამრღვევი მხარე იხდის პირგასამტეხლოს ______________ ოდენობით.
8. დავების გადაწყვეტა
მხარეები ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ან მასთან დაკავშირებული ნებისმიერი დავის მოგვარებას შეეცდებიან მოლაპარაკების გზით.
შეთანხმების მიუღწევლობის შემთხვევაში დავა გადაწყდება საქართველოს კომპეტენტური სასამართლოს მიერ.
9. დასკვნითი დებულებები
ხელშეკრულება შედგენილია ორ ეგზემპლარად, რომელთაგან თითო ინახება თითოეულ მხარესთან.
ორივე ეგზემპლარს თანაბარი იურიდიული ძალა აქვს.
10. ხელმოწერები
გამყიდველი: ______________________________
მყიდველი: ______________________________
მნიშვნელოვანია: რა უნდა შეამოწმოთ უძრავი ქონების შეძენამდე
უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ხელმოწერამდე ყოველთვის შეამოწმეთ ქონება საჯარო რეესტრში.
კერძოდ, შეამოწმეთ:
- არის თუ არა გამყიდველი რეგისტრირებული მესაკუთრე;
- დატვირთულია თუ არა ქონება იპოთეკით;
- ადევს თუ არა ქონებას ყადაღა ან სხვა შეზღუდვა;
- აქვს თუ არა რომელიმე მესამე პირს ქონებაზე რეგისტრირებული უფლება;
- შეესაბამება თუ არა ქონების მონაცემები ხელშეკრულებაში მითითებულ ინფორმაციას.
ერთმა შეუმჩნეველმა დეტალმა შეიძლება მნიშვნელოვანი ფინანსური ზარალი გამოიწვიოს.
SB Legal Solution-ს შეუძლია ხელშეკრულების ხელმოწერამდე შეამოწმოს გარიგება და შესაბამისი დოკუმენტები.
გავრცელებული შეცდომები
- ქონების არასაკმარისად ზუსტი აღწერა;
- გადახდის ვადის ან წესის მიუთითებლობა;
- ზეპირ შეთანხმებებზე დაყრდნობა;
- ხელშეკრულების ხელმოწერა საჯარო რეესტრში შემოწმების გარეშე;
- ნასყიდობის ფასის ხელოვნურად შემცირება საგადასახადო მიზნებისთვის.
ბოლო შეცდომა განსაკუთრებით სარისკოა. დავის შემთხვევაში მყიდველს შეიძლება გაუჭირდეს რეალურად გადახდილი თანხის დამტკიცება.
ამიტომ ხელშეკრულებაში უნდა აისახოს რეალური ფასი და გარიგების ყველა პირობა.
დასკვნა
ნასყიდობის ხელშეკრულება შეიძლება მარტივ დოკუმენტად მოგეჩვენოთ, თუმცა სწორად შედგენა და წინასწარი შემოწმება მნიშვნელოვნად ამცირებს ფინანსურ რისკებს და გარიგების უსაფრთხოდ დასრულებას უწყობს ხელს.
თუ გსურთ, დარწმუნდეთ, რომ თქვენი ხელშეკრულება სწორად არის შედგენილი, გჭირდებათ მისი იურიდიული შემოწმება ხელმოწერამდე ან ინდივიდუალურად მომზადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, SB Legal Solution-ის იურისტები დაგეხმარებიან.